آموزش نرم افزار ونسیم vensim

بخش اول – مقدماتی

نوار عنوان، که در بالای شکل قرار دارد و شامل متن Unnamed Var:Final Time است. نوار ابزار اصلی که در زیر منوها قرار دارد و مانند معمول شامل copy, cut, paste, open, save, new است. مهمترین آیکون ها برای ساختن یک مدل ابزارهای طراحی هستند که در سمت چپ زیر منوی اصلی و بالای قسمت سفید قرار دارند. جدول زیر ابزارهای طراحی را معرفی می کند:

آموزش ونسیم vensim

آموزش ونسیم vensim

در Vensim یک متغیر حالت یک اسم است و نشان دهنده چیزی است که جمع می شود. مثال هایی از متغیر حالت: جمعیت، رادیو اکتیویتی، اعتماد به نفس و پول هستند. در هر لحظه از زمان اندازه ی متغیر حالت یک تصویر از وضعیت سیستم را به ما می دهد.

روی آیکون متغیر حالت کلیک کنید .بدون پایین نگاه داشتن دکمه ماوس، نشانگر را به وسط Vensim در صفحه بیاورید، نشانگر چه شکلی پیدا می کند؟

در وسط صفحه کلیک کنید تا یک متغیر حالت را به صفحه اضافه کنید. بدون اینکه دوباره کلیک کنید، نام متغیر حالت را  populationتایپ نمایید.

سوال: ابزار دست را انتخاب کنید، سپس روی population کلیک کنید و آن را به اطراف صفحه بکشید، چه اتفاقی می افتد؟

از منوی File گزینه Save را انتخاب کنید یا روی آیکون Saveروی نوار ابزار اصلی کلیک کنید. تا فایل ذخیره شود. یک نام با معنا انتخاب نمایید. اگر کار خود را به طور پی در پی ذخیره نمایید، در صورت بروز مشکل قسمت کمی از کار را از دست خواهید داد.

  • نرخ یا جریان

در حالی که به زبان Vensim یک متغیر حالت اسم است، یک نرخ یا جریان یک فعل است. یک نرخ یک فعالیت است که مقدار متغیر حالت را تغییر می دهد. مثال هایی از این فعالیت ها عبارتند از تولد در جمعیت، واپاشی در پرتوزایی، تقویت اعتماد به نفس یا رشد پول. آیکون نرخ یک لوله به همراه شیر را نمایش می دهد.

روی آیکون جریان کلیک کنید. چندین سانتیمتر قبل از متغیر حالت کلیک کنید، سپس روی متغیر حالت کلیک نمایید. نام جریان را growth بگذارید.

۳

می توانیم به جای اینکه تنها در جهت افزایش جمعیت جریان داشته باشیم با دوجهتی کردن نرخ در جهت کاهش نیز جریان داشته باشیم.  برای این کار ابتدا روی آیکون دست کلیک کنید. سپس روی دایره کوچکی که در کنار شیر قرار دارد کلیک نمایید و چک باکس Arrowhead و سپس OK را انتخاب کنید.

آموزش نرم افزار ونسیم vensim

آموزش نرم افزار ونسیم vensim

حال امکان کم شدن از جمعیت نیز وجود دارد.

شکل دوجهتی را دوباره به صورت یک جهتی درآورید. جهت اصلاح یک فعالیت می توانیم از متغیرهای کمکی یا تبدیل کننده استفاده کنیم که در آن می تواند یک رابطه یا عدد ثابت نوشته شود. برای مثال، برای جمعیت می توانیم نرخ ثابت رشد ۱۰ درصد را در نظر بگیریم.

به عنوان مثال برای یک واپاشی پرتوزا، ماده پرتوزای بیسموت ۲۱۰ به ماده پرتوزای پولونیوم ۲۱۰ واپاشی می نماید. با نشان دادن مقدار بیسموت ۲۱۰ با A و پولونیوم ۲۱۰ با B در واپاشی B/A نسبت در مدل اهمیت دارد. یک تبدیل کننده م یتواند این نسبت را نگه دارد.

آیکون متغیر کمکی را که شامل VAR  و یک مداد بدون مستطیل است را انتخاب کنید. پایین و سمت چپ نام جریان کلیک نمایید. نام متغیر کمکی را growth rate بگذارید.

یک اتصال یک ورودی یا یک خروجی را ارسال می کند .برای مثال در یک مدل جمعیت یک اتصال می تواند اندازه نرخ رشد را از متغیر کمکی به جریان رشد منتقل کند.

در یک مدل واپاشی پرتوزا، اتصال ها از متغیر حالت بیسموت ۲۱۰ (A) و از متغیر حالت پلونیوم ۲۱۰ (B) به متغیر کمکی برای نسبت B/A که مورد استفاده در آن است متصل می شوند.

در مدل جمعیت، هم نرخ رشد و هم میزان جمعیت موجود بر روی رشد فعلی تاثیر می گذارند .این ارتباط را با اتصال متغیر کمکی نرخ رشد و متغیر حالت جمعیت به جریان رشد ایجاد می کنیم.

آموزش نرم افزار ونسیم vensim

آموزش نرم افزار ونسیم vensim